Diskleksi

Disleksi Yunanca “dys” ile “lexia” kelimelerinin birleşiminden meydana gelen yetersiz anlamını taşıyan bir sözcüktür. Disleksi beynin yazılı dili işleme biçimine müdahale eden bir tür öğrenme güçlüğüdür. Disleksisi olan kişiler okuma ve okuma ile ilişkili becerilerde sorunlar yaşarlar. Bu kişilerin biyolojik yaşı, ölçülen zeka düzeyi ve aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda okuma becerileri beklenenin çok altında kalmaktadır.

Özel öğrenme bozuklukları 3 ana sınıfa ayrılmaktadır. Bu alt sınıflar yazma bozukluğu olan disgrafi, matematik öğrenmede güçlük olan diskalkuli ve okuma güçlüğü olan disleksidir. Disleksi dil ve özellikle okuma ile ilgili işlevlerde sıkıntılar meydana getiren bir tür öğrenme güçlüğüdür. Disleksili kişiler sınıf yaşantısına normal bir uyum gösterirler fakat yazılı harfleri, sayıları, heceleri ve sözcükleri tanımada zorluk yaşarlar. Bu kişiler genellikle tersten okurlar ve okumada yaşanan zorluğa bağlı yazmada da sorunlar yaşarlar.  

Disleksili bireyler normal bir zeka kapasitesine sahip olmalarına rağmen beklenenden daha düşük okuma performansına sahiptirler. Dislektik bireylerde görülen belirtiler arasında şunlar yer almaktadır: 

Kelimeleri hecelemede zorluklar yaşamak, 

Harfleri normalden daha fazla eforla öğrenebilmek, 

"d" ve "b" veya "p" ve "q" gibi birbirinin ayna yansıması olan harfleri ayırmada sorunlar yaşamak, 

Toplu ortamlarda yüksek sesle okuma yapmaktan kaçınmak, 

Yeni kelimelerin telaffuzlarında sıkıntı yaşamak, 

Heceden kelimeye yani parçadan bütüne gitmede zorlanmak, 

Okumaktan çabuk sıkılmak, okumayla ilgili ödevleri yapmaktan kaçmak, 

Sözcüklerde sesli harflerin yerini karıştırmak, 

Akıcı okuma yapamamak, 

Okuma esnasında sık sık ses ve imlâ hataları yapmak, oldukça yavaş okumak, 

Yön tayininde ve adres bulmada zorlanmak. 

Disleksinin en belirgin belirtisi okuma üzerine olduğundan küçük çocuklarda okula başlayana kadar bu hastalığın varlığı genellikle tespit edilememektedir. Çocukta görülen bazı motor bozuklukları gibi değişiklikler disleksinin varlığına işaret edebilir. 

Disleksi sıklıkla ilkokul çağında açığa çıkmakta ve bu sorunu ilk farkeden kişi çocuğun öğretmeni olmaktadır. 

Disleksinin tanısının konulmasında bazı testlerden yararlanılmaktadır. Tanıda kullanılan yöntemler arasında şunlar yer almaktadır: 

Fonolojik İşlemleme Testi (Comprehensive Test of Phonological Processing CTOPP) 

Woodcock-Johnson III (WHIII) Başarı Testi  

Woodcock-Johnson Okuma Ustalığı Testi (Reading Mastery Test),   

Kaufmann Kısa Zekâ Testi (KBIT-2) 

Disleksi Semptomları Nelerdir?

Disleksik kişiler bu durumlarından sıkıntı duyduklarından ve mahcup olduklarından dolayı kendilerini diğer insanlardan ve toplumdan ayrıştırırlar. Genellikle agresif ve saldırgan tavırlar sergilerler. 

Hafızasal problemler, 

Zamanı planlamada bocalamak, 

Oryantasyonda zorlanmak, 

Sağ ve solu karıştırmak, 

Birden fazla işi aynı anda yapamamak, 

Odaklanma problemleri, 

Motor bozuklukla, 

Sol elde belirgin zayıflık ve sağ eli daha yavaş kullanmak, 

Kendini rahat ifade edememek, 

Perspektif kavramından yoksun olmak.